Yazar: Johann Hari
Çeviren: Barış Engin Aksoy
Yayınevi: Metis
Tarih: 2022
Johann Hari’nin kaybettiğimiz dikkati 12 nedene bağladığı ufuk açıcı bir kitap.
- Hızın, geçişlerin ve süzme faaliyetinin artışı: Dijitalleşmenin getirdiği yoğun bilgi maruziyetine bağlı kalarak daha fazla bilgiye yetişme çabası. Hızlandıkça dikkat yoğunluğu azalıyor, birçok ilgi yüzeyselden öteye geçemiyor.
- Akış Halinin Ketlenmesi: Tek bir amaç için uğraşıp o esnada diğer hedefleri kenara koymak gerektiğini vurguluyor. Tek bir amaca yönelmişken de bunun sizin için anlamlı bir durum olması gerekiyor.
- Fiziksel ve Zihinsel Bitkinliğin Artması: Sürekli stres ve uyarının olduğu bir zamanda uyku kalitesi ve süresinin zindelik için önemi.
- Uzun süreli okumanın kaybolması: Kurmaca romanları daha fazla okuyan insanların empati yeteneğinin daha yüksek olduğu vurgusu.
- Zihin gezinmesinin aksaması: Sürekli tek birşeye odaklanıp o işi halletmeye çalışmak zihin gezinmesini engellemek demektir. Zihin gezinmesinde beyin çözemediği sorunlara çözüm bulmaya başlar, zaman yolculuğu başlara, geleceği planlar. Zihnimize gezinme fırsatı vermezsek birçok konuda birçok kafa karışıklığından kurtulamayız.
- Sizi takip edip yönlendiren teknolojilerin artışı: Dijital detoks bir çözüm değil, telefon başında geçirilen süre ile paralel olarak dijital şirketlerin kazancı da artıyor. Olumsuz içeriklerin ilgi çekmesi ve daha fazla zaman geçirilmesi söz konusu. Sosyal medyada ödüllendirm daha sık olduğundan gerçek hayattan daha kopuk olunuyor. Sosyal medyada geçirilen süre ile paralle olarak olumsuz içeriklerle haşır neşir olunuyor ve sürekli bir kaygı hali nedeni ile insanlar gündelik olağan şeylere odaklanamamaya başlıyorlar.
- İyimserlik artışı: Kendinize günlük zaman çizelgesi hazırlayın. Sosyal medyaya bakma hiis geldiğinden 10 dk bekleyin. Bu şekilde aradaki süreleri kademeli olarak açmaya çalışın. E-posta listelerinden çıkın. Ofis işlerini ofis saatleri dışına taşırmayın. Ama bu durumun da başarısızlıkla sonuçlanabileceğini, vazgeçmemek gerektiğini de unutmamak lazım.
- Stres Artışı ve teyakkuz hali: Stres uzun vadede beyinde yapısal değişikliklere yol açmaktadır. Kendinizi güvende hissetmediğinizde gevşeyemiyor ve sürekli bir uyanıklık hali söz konusu oluyor. Kaygı ve stres kaynaklarını iyi bir şekilde belirlemek ve bunları azaltarak yeterli sürede ve kalitede uyku hali en önemli bileşenlerden biri.
- Hız ve bitkinlik artışı: İş dışında da bir hayatın olması gerekiyor. Daha hızlı ve daha üretken olmaya çalışmak için daha fazlşa iş yapmak tükenmişliğe yol açıyor.
- Beslenme düzeninin bozulması ve kirlilik artışı: Glisemik indeksi yüksek kötü işlenmiş gıdaların tüketilmesi vücudumuza zarar veriyor. Kimyasal maddelere, endokrein bozuculara uyuşturucu muamelesi yapılması öneriliyor.
- DEHB artışı
- Çocukların maruz kaldığı fiziksel ve psikolojik kapatılma: Güdü ne kadar içsel ise dikkat korumak da o kadar kolay. Zorlama ödevlere çocukların dikkat kesilememesi fakat kendi istedikleri bir şeyi dikkatli bir şekilde yapmaya çalışmaları buna örnek verilebilir. Ebeveynlerin güvenlik endişeleri nedeni ile çocukları sürekli gözetim altında tutmaya çalışmaları çocukların gelişim basamaklarını etkiliyor.
Hızlı bir ekonomik sistem içerisinde çarkta yer almak dikkat sorunlarını da beraberinde getiriyor. Yavaşlamasını bilmeli, ekonomik büyüme için sürekli çaba içerisinde olmamalıyız diye bitiriyor yazar görüşlerini.
——————————————————————————


